NB-2020-2_OnbekendMaarMooi

ZVE Nieuwsbrief 

Jaargang 5, nummer 2

Onbekend, maar o zo mooi

Over de anthem And I saw a new heaven van Edgar L. Bainton, een compositie waaraan we als koor gedurende de voorbije weken flink gewerkt hebben.

Bainton1.pngEdgar Leslie Bainton (1880-1956) was een Brits componist, dirigent, pianist en docent muziek. Hij heeft niet veel werken op zijn naam staan. In Groot-Brittannië is hij vooral bekend vanwege zijn kerkmuziek. Bainton verhuisde in 1930 naar Australië waar hem in 1933 de baan als directeur van het conservatorium van Sydney werd aangeboden. Mede door deze emigratie is een deel van zijn werk verloren gegaan. Zijn anthem And I saw a new heaven (1928) – geschreven voor koor en orgel – is een van zijn bekendste composities.

De tekst van deze compositie staat in het bijbelboek Openbaring van Johannes 21: 1-4 (volgens de Willebrord-vertaling):
1En ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde; de eerste hemel en de eerste aarde bestond niet meer. 2En ik zag de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem van God uit de hemel neerdalen, gereed als een bruid die zich voor haar man heeft getooid. 3Toen hoorde ik een machtige stem die riep van de troon: ‘Zie hier Gods woning onder de mensen! Hij zal bij hen wonen. Zij zullen zijn volk zijn, en Hij, God-met-hen, zal hun God zijn. 4En Hij zal alle tranen van hun ogen afwissen, en de dood zal niet meer zijn; geen rouw, geen geween, geen smart zal er zijn, want het oude is voorbij.

De anthem heeft enkele muzikale kenmerken:
- alle inzetten van orgel en koor zijn stijgend;
- de melodielijnen zijn vaak als een boog gecomponeerd.
Na een korte inleiding van het orgel – in de toonsoort d-mineur – zetten de stemmen na elkaar in: sopraan, alt, tenor en bas. De tenor imiteert de melodie van sopraan, de bas imiteert die van de alt op de tekst And I saw a new heaven.

Na de inleiding komt de tekst and I John saw the holy city. Ook hier weer een duidelijk stijgende lijn, alsof Bainton constant de hemel wil uitbeelden.
Het werk wordt krachtig vanaf de tekst and I heard a great voice out of Heaven, saying. De bassen zetten deze aanhef in en het gehele koor volgt daarna. Bainton componeerde deze tekst heel expressief. Het koor zingt forte, de tekst wordt met veel expressie gearticuleerd.

Bainton2.pngDan volgt een deel vol berusting. Een tussenspel voor het orgel leidt naar de tekst And God shall wipe away all tears from their eyes. Een troostrijk gedeelte waarin de melodieën opnieuw klinken als grote muzikale bogen. Als dirigent ervaar ik dit altijd als regenbogen die hoop symboliseren.

Het slotdeel van deze anthem gaat over de tekst for the former things are passed away. In alle rust (berusting) komt het werk tot een eind. Hier is de toonsoort D-majeur, de toonsoort van hoop en troost!

De live-opname is van 16 juni 2018 in de Plantagekerk in Zwolle. Het ZVE zingt onder leiding van Rachel Munneke, toen stagiaire bij het ZVE.
Adriaan Koops bespeelt het orgel. Luister hier het fragment!